Universiteti “Eqrem Çabej” i Gjirokastrës u krijua me vendim të Këshillit të Ministrave nr. 414, datë 12 Nëntor 1991, mbi bazën e Institutit të Lartë Pedagogjik që ishte çelur më 1971. Ai është institucioni më i rëndësishëm arsimor, shkencor e kulturor i rajonit jugor të Shqipërisë.             

Arsimi i lartë në Gjirokastër, deri sa u kalua në themelimin e Universitetit ka patur një traditë dhe përvojë të konsiderueshme. Më 1968 hapet Filiali i Fakultetit Ekonomik (pa shkëputje nga puna) të Universitetit të Tiranës, i cili vazhdoi për 11 vjet. Një vit më vonë (1969) hapet dhe dega e Agronomisë, si Filial i Institutit të Lartë Bujqësor, e cila zgjati 10 vjet. Po në këtë vit u hap gjithashtu Instituti Pedagogjik 2-vjeçar pa shkëputje nga puna për përgatitjen e mësuesve për specialitete të tilla si Gjuhë - Letërsi, Histori – Gjeografi, Biologji - Kimi, Matematikë - Fizikë. Gjithashtu, u hap dhe funksionoi për 5 vjet, Filiali i Institutit të Kulturës Fizike “Vojo Kushi”.

       Mbi bazën e kësaj përvoje në vitin 1971 me Vendim të Këshillit të Ministrave, fillon veprimtarinë e tij Instituti i Lartë Pedagogjik 3-vjeçar me shkëputje nga puna, në fillim me degët Histori-Gjeografi dhe Matematikë-Fizikë. Në 1980 hapet dega e Biologji-Kimisë.

       Në vitin 1981 Instituti i Lartë Pedagogjik 3-vjeçar, me Vendim të Këshillit të Ministrave, shndërrohet në Institut të Lartë Pedagogjik 4-vjeçar. Në këtë vit çelet dhe dega e përgatitjes së mësuesve për shkollën fillore (Cikli i Ulët) dhe me Vendim të Këshillit të Ministrave Nr. 255, datë 24.07.1986 u hap dega e Gjuhës dhe Letërsisë shqipe.  

       Në vitin akademik 1993-1994, me Vendim të Këshillit të Ministrave përkatësisht Nr. 435, datë 03.09.1993, dhe Nr. 300, datë 21.06.1994 Universiteti i Gjirokastrës u zgjerua me hapjen e dy degëve të reja, përkatësisht të degës së Gjuhës e Letërsisë Greke, e cila përgatit mësues për shkollat e minoritetit grek dhe asaj të Gjuhës e Letërsisë Angleze. Në vitin akademik 1996-1997 hapet dega Kontabilitet-Financë si dhe dega e Arsimit Parashkollor. Me Vendim të Këshillit të Ministrave Nr. 179, datë 29.09.1998 kursi i studimit të degës Cikli i Ulët u bë nga tre vjeçar në katër vjeçar. Në vitin 1998 hapet kursi i Infermjerisë së lartë dhe në qershor 2001 u çel dhe dega e Administrimit Publik.

Në përgjithësi kontigjenti i studentëve është nga rrethet e Shqipërisë së Jugut. Gjithashtu ka dhe mjaft studentë nga rajone të tjera jashtë kufijve të Shqipërisë si Kosova dhe Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë.

Pranimi i studentëve bëhet mbi bazën e konkursit. Studentët mund të ndjekin studimet në sistemin me shkëputje nga puna ose në sistemin pa shkëputje nga puna.

Nga viti 1994 e në vazhdim, Universiteti “Eqrem Çabej” filloi funksionimin mbi bazën e departamenteve (u suprimuan katedrat). Sipas Vendimit të Ministrisë së Arsimit Nr. 128, datë 27.10.1994 filluan të funksionojnë tre fakultete dhe 10 departamente.

Sot UGJ ka 3 fakultete dhe 14 degë si më poshtë:  

 

Në jetën e tij mbi 30-vjeçare Universiteti i Gjirokastrës ka diplomuar studentë në të dy sistemet e studimit, të cilët  shërbejnë në fusha të ndryshme të dijes dhe shkencës duke dhënë kështu një kontribut të vyer në arsimin tonë kombëtar.

Në veprimtarinë mësimore-shkencore të Universitetit të Gjirokastrës japin kontributin e tyre rreth 92 pedagogë efektivë, 72 pedagogë të jashtëm dhe 17 punonjës ndihmës-mësimor. Nga personeli akademik 26 kanë tituj e grada shkecore (3 “Prof”, 18 “Prof.asoc”, 5 “Dr”). Pjesa dërmuese e tyre kanë kryer studime, kualifikime, e specializime jashtë shtetit, falë edhe lidhjeve të shumta dhe bashkëpunimit që UGJ ka krijuar me universitetet e vendeve të tjera.

       Universiteti është i pajisur me laboratore, kabinete dhe një bibliotekë shkencore. Gjithashtu Universiteti është edhe qendër e rëndësishme kërkimore, shkencore dhe botuese. Pedagogët e tij kanë qenë e janë pjesëmarrës aktivë në konferenca, sesione shkencore, në botime të ndryshme brenda dhe jashtë vendit. Ai boton edhe buletinin e vet shkencor “Kërkime universitare”.

* * * * * * * *

       Mbi bazën e përvojës dhe arritjeve të deritanishme universiteti ka kryer disa studime që kanë lidhje me zhvillimin perspektiv të tij, qoftë në drejtim të ristrukturimit aq edhe në atë të zgjerimit me degë e veprimtari të tjera.

Duke u mbështetur në arritjet e deritanishme  dhe në studimet e bëra i përmbahemi mendimit se Universiteti “Eqrem Çabej” duhet të ketë këto zhvillime perspektivë.

1. Krijim fakultetesh të rinj si ai i Ekonomikut me degët e Kontabilitet Financës dhe Administrimit Publik që i janë atashuar Fakultetit të Shkencave Shoqërore.

2. Ristrukturimi i departamenteve dhe i seksioneve për t’i bërë të ngjashme me ato të universiteteve analoge në botë.

3. Çelje degësh të reja   si:

• Dega për përgatitjen e restauratorëve dhe menaxherëve të trashëgimisë kulturore.

• Dega e Gjuhës Frenge, për të cilën Gjirokastra ka një traditë, mbasi qysh në vitin 1923 në këtë qytet u hap dhe pati ecuri të suksesshme Liceu Shqiptaro-Francez dhe sot funksionon shkolla e mesme e gjuhës frenge.

• Dega për Inspektor mjedisi.

• Dega Infermieri-mami

• Dega Informatikë.

4. Çelje kursesh te reja pasuniversitare.

• Kursi i “Trashëgimisë kulturore” pranë departamentit të Historisë, me afat njëvjeçar që do të marrë përsipër të përgatisë menaxhues për ruajtjen e vlerave kulturore në rajonin jugor.

• Kursi për përgatitjen e specialistëve për drejtimin e shkollës (drejtor, inspektor),etj.

5. Çeljen e shkollave pasuniversitare për ato kontigjente studentësh që përfundojnë studimet e nivelit universitar me rezultate të larta.

6. Plotësimi i kulturës universitare tek ato kontigjente që kanë përfunduar studimet e larta në sistemin 3-vjeçar, tek dega e Ciklit të Ulët.

7. Ristrukturim    dhe çelje laboratorësh.

• Laboratori i arkeologjisë

• Laboratori i gjeografisë

• Laboratori i gjuhëve të huaja

• Ristrukturimi i laboratorëve të kimisë dhe të biologjisë

•   Ristrukturimi dhe pasurimi i laboratorëve  të Ciklit të Ulët dhe Parashkollor.

    historiku i UGj     Gjirokastra     te reja     struktura     fakultetet     publikime     informacione     bashkepunime   

FSHN     matematike-fizike     biologji-kimi     matematike-informatike      infermieri

FSHSH     histori-gjeografi      finance       admin publik     turizem     gjuhe letersi      anglisht     greqisht      italisht

FSHE     cikel i ulet      parashkollor